Bài viết thu hoạch từ đợt tập huấn về kiểm định chất lượng
SỰ CẦN THIẾT VÀ QUAN TRỌNG CỦA HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ ĐỂ THAM GIA KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG CĐNT HN
Phạm Trọng Chương
Chủ nhiệm Khoa giao hưởng- Piano
Chất lượng trong giáo dục là một vấn đề sống còn, luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều đối tượng có tham gia hoặc không tham gia vào quá trình giáo dục. Đây luôn là một vấn đề lớn với chính phủ và các cơ quan hoạch định các chính sách giáo dục và nghiên cứu giáo dục. Nó cũng là sự tồn vong của một nền giáo dục, của các nhà trường trong xu thế áp lực của xã hội đang biến đổi mạnh mẽ, cùng với quá trình cạnh tranh khốc liệt về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao giữa các quốc gia trong quá trình hội nhập.
Chất lượng là một khái niệm mang tính tương đối, không phải cá nhân hay tổ chức nào cũng đều hiểu rõ về nó. Chính vì vậy, khi tiếp cận ở mỗi vị trí, góc độ khác nhau thì cho ra những nhìn nhận, quan điểm về chất lượng là khác nhau. Trong thực tế nghiên cứu, có rất nhiều cách định nghĩa về chất lượng nhưng tựu trung có thể tập hợp thành các nhóm: chất lượng là sự vượt trội, Sự hoàn hảo, sự phù hợp với mục tiêu, sự đánh giá về đồng tiền, sự chuyển đổi. Cách tiếp cận đánh giá về chất lượng cũng rất phong phú, đánh giá bằng " Đầu vào", " Đầu ra"; bằng " Giá trị gia tăng", " Giá trị học thuật" hay bằng giá trị của " Văn hóa tổ chức " hoặc bằng "Kiểm toán". Tuy nhiên, quan điểm về chất lượng giáo dục hầu hết cho thấy đều có cách tiếp cận thống nhất đối với mục tiêu giáo dục- Đó chính là nội hàm của những kiến thức, năng lực, phẩm chất mà một nền giáo dục nói chung/ hay một cấp học, một bậc học, một ngành học cụ thể nào đó phải cung cấp, bồi dưỡng được cho người học một giá trị gia tăng nhất định về phẩm chất và sức lao động ở đầu ra. Chính vì vậy, đánh giá chất lượng của một nền giáo dục/hay của một nhà trường là đánh giá xem nền giáo dục/nhà trường đó thực hiện được đến đâu mục tiêu giáo dục của nó/hay mức độ gia tăng các giá trị ở đầu ra cho một/hay một tập hợp “sản phẩm” của chính nền giáo dục/nhà trường đó thực hiện.
Trong những năm gần đây, đặc biệt từ năm học 2008-2009, trường Cao Đẳng Nghệ thuật Hà Nội đã xác định được những bước đi, tầm nhìn và những mục tiêu của trường phải đạt được trong “ Kế hoạch phát triển chiến lược của trường trong giai đoạn 2010 - 2020”. Ngay từ đầu năm 2007, nhà trường đã có những bước chuẩn bị cần thiết cho một lộ trình phát triển bền vững. Một trong những chuẩn bị quyết định và quan trọng đó là thay đổi tư duy, cách nhìn, cách nghĩ và cách hành động về chất lượng trong giáo dục và đào tạo. Sự thay đổi ấy không chỉ dừng lại ở chủ trương hay trong quan điểm chỉ đạo mà đã được triển khai mạnh mẽ và đồng loạt trong toàn trường thông qua hoạt động tự đánh giá để tham gia Kiểm định chất lượng giáo dục theo quy định của Bộ GD&ĐT. Mỗi cán bộ, giảng viên và nhân viên nhà trường đã nhận thức rất rõ: Đây là một quá trình tự hoàn thiện mình, mà không của riêng ai, là thành viên trong " gia đình" Cao Đẳng Nghệ thuật tôi thấu hiểu được trọng trách và tầm quan trọng của quá trình này. Tôi thiết nghĩ, mục đích này không chỉ là đảm bảo cho nhà trường đào tạo có chất lượng cao mà còn mang lại động lực cải tiến và nâng cao chất lượng chương trình đào tạo cũng như chất lượng của toàn trường. Mà còn là cơ sở quan trọng giúp nhà trường nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nhà trường trong tương lai.
Không còn cách nào khác, để thực hiện thành công và đạt được mục tiêu chất lượng thực sự, tôi nghĩ rằng, mỗi thành viên trong đại gia đình Cao Đẳng Nghệ thuật phải nhận thức được đầy đủ và đúng đắn các vấn đề về chất lượng, về kiểm định chất lượng và các quá trình của hoạt động tự đánh giá. Ngoài nhận thức, mỗi thành viên trong nhà trường còn phải thể hiện rõ quyết tâm và sự nỗ lực, với trách nhiệm cao nhất để triển khai các công việc cụ thể theo vị trí công tác được giao. Như vậy, mới có thể đạt được mục tiêu chất lượng mà trường Cao Đẳng Nghệ thuật hà Nội đã đề ra.
Ngoài việc hiểu rõ những quy trình thực hiện cho từng loại hoạt động, từng công việc cụ thể được giao theo trọng trách, mỗi thành viên cần phải tự học hỏi, nghiên cứu nâng cao nhận thức về các công việc mình đang tham gia thực hiện và có trách nhiệm gánh vác. Bên cạnh đó, là việc nhận thức rõ tầm nhìn phát triển của nhà trường nói riêng cũng như tầm nhìn và phát triển của ngành và toàn nền giáo dục nói chung.
Như chúng ta đã biết, giáo dục đại học của thế giới đang dần chuyển từ nền giáo dục đại học theo định hướng của Nhà nước hay theo định hướng học thuật của nhà trường sang nền giáo dục theo định hướng của thị trường. Do vậy, kiểm định chất lượng trở thành một công việc biểu hiện của nhiều nhà trường, nhiều nước trên thế giới để chuẩn mực và không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học. Kiểm định chất lượng là một quá trình mở và liên tục. Đây là một quá trình đánh giá ngoài để đưa ra một quyết định công nhận một trường đại học hay một chương trình đào tạo của nhà trường đáp ứng các chuẩn mực quy định. Kiểm định chất lượng: với bản chất xem xét, đánh giá và công nhận kết quả quá trình này đã và đang được sử dụng để công nhận hay cho phép mở mới một trường hay một ngành đào tạo. Kiểm định chất lượng cũng được nhiều nước trên thế giới sử dụng để định kỳ xem xét, đánh giá và công nhận các trường Đại học cao đẳng, hay các chương trình đào tạo đang duy trì các chuẩn mực quy định. Mục đích chính của kiểm định chất lượng là nhằm đảm bảo đạt được những chuẩn mực nhất định trong đào tạo, đáp ứng yêu cầu của người sử dụng nguồn nhân lực và đảm bảo quyền lợi cho người học, kiểm định chất lượng còn nhằm mục đích giải trình với xã hội, với các cơ quan quyền lực hay các cơ quan tổ chức tài trợ, cấp kinh phí. Như vậy, mục đích của Kiểm định chất lượng là rất rõ ràng, các nhà trường muốn tồn tại và phát triển bền vững đều phải thông qua kiểm định chất lượng. Quy trình kiểm định chất lượng có nhiều bước, nhưng một trong những bước quan trọng nhất theo quan điểm của cá nhân tôi đó là quá trình tự đánh giá. Đây là quá trình tiêu tốn thời gian và công sức, nó là một quá trình tự học tập, tự nghiên cứu và tự hoàn thiện theo các chuẩn mực đã ban hành để nhà trường hay chương trình đào tạo được công nhận đạt tiêu chuẩn kiểm định. Tự đánh giá có ưu điểm là do chính những thành viên của Trường trực tiếp thực hiện. Các thành viên này là những người rất hiểu về trường, về chương trình đào tạo của họ hơn ai hết. Ngược lại, đánh giá ngoài là một quá trình nhằm làm tăng thêm giá trị của kết quả tự đánh giá. Quá trình này nhằm làm sáng tỏ thêm những vấn đề chưa được đề cập đầy đủ trong báo cáo tự đánh giá và nhằm tăng thêm tính giá trị của báo cáo tự đánh giá- Một biện pháp để kiểm tra, kiểm soát tính trung thực công tác tự đánh giá của nhà trường thông qua báo cáo tự đánh giá.
Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội đang chuẩn bị những bước tiến quan trọng để tự khẳng định mình trong quá trình hội nhập. Tôi luôn hy vọng và tin tưởng vào những bước đi vững chắc trên lộ trình phát triển mà nhà trường đã đề ra trong tầm nhìn chiến lược của nhà trường đến năm 2020. Một trong những bước đi quan trọng để đạt được một lộ trình dài ấy- Chính là hoạt động tự đánh giá. Tôi luôn nghĩ đây là một hoạt động rất cần thiết và quan trọng. Thông qua hoạt động này giúp toàn thể cán bộ, giảng viên, nhân viên nhà trường tự "xem mình", "đánh giá mình" ; tự biết mình đang ở đâu và phải/sẽ làm gì ?- Để từ đó hoàn thiện bản thân bằng chính các công việc, hành động cụ thể một cách chủ động, sáng tạo, đảm bảo tính tự chịu trách nhiệm với từng công việc của mình và tự phát triển bản thân theo sứ mạng, mục tiêu mà nhà trường đã xác định. Tôi thiết nghĩ, đây là một trong những tiêu chí vô cùng quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của nhà trường ; giúp nhà trường khẳng định được thương hiệu của mình trong suốt lộ trình phát triển.
Với bề dày hơn 40 năm, Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội đã đào tạo được nhiều thế hệ học sinh ưu tú, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân Thủ đô nói riêng và xây dựng một nền văn hóa nghệ thuật "mang đậm bản sắc dân tộc" nói chung. Điều này chứng minh rằng, các em học sinh sinh viên của trường đã được đào tạo và giáo dục trong môi trường nghệ thuật, văn hóa tốt. Tuy vậy, trong xu thế hội nhập và phát triển, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đào tạo cho thấy: Đào tạo trong một môi trường tốt là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Nhất thiết môi trường ấy còn phải đảm bảo có chất lượng và chất lượng có đủ sức cạnh tranh cao nhất trong một môi trường luôn biến đổi. Tôi chợt nhận ra rằng, con đường ngắn, mang tính quyết định cho cả trước mắt lẫn lâu dài của nhà trường đó chính là việc tham gia quá trình tự đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục. Đây là một công việc rất cần thiết và rất quan trọng- Nó phải được tiến hành thường xuyên và định kỳ.
Tôi cũng luôn tin tưởng không những bản thân tôi mà toàn thể cán bộ, giảng viên, nhân viên nhà trường đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này. Và cùng đồng lòng thể hiện tinh thần đoàn kết, ủng hộ, tham gia công việc với thái độ, ý thức cao nhất, trách nhiệm nhất. Cùng với tập thể Ban Giám hiệu xây dựng một nhà trường văn minh hiện đại, đạt chuẩn về chất lượng theo yêu cầu của Bộ Giáo dục - Đào tạo, góp phần cùng nhà trường xây dựng một Thương hiệu mạnh- Thương hiệu có uy tín về chất lượng đào tạo của Thủ đô Hà Nội nói riêng và của cả nước nói chung- Như một món quà tinh thần hướng đến chào mừng đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
|
